Trong tiến trình hiện đại hóa và chỉnh trang đô thị tại các thành phố lớn, “ngầm hóa lưới điện” đã và đang trở thành một xu thế tất yếu mang tính chiến lược. Hình ảnh những “mạng nhện” dây điện, dây cáp viễn thông chằng chịt, bám đen kịt trên các cột bê tông dọc theo các tuyến phố đang dần được thay thế bằng hệ thống hạ tầng ngầm hóa ngăn nắp, an toàn bên dưới lòng đường.
Tuy nhiên, đối với các nhà quản lý quy hoạch, chủ đầu tư dự án khu đô thị mới hay các kỹ sư hạ tầng, việc lựa chọn giữa việc đi cáp ngầm đô thị hay tiếp tục duy trì phương án kéo cáp treo trên không luôn là một bài toán kinh tế – kỹ thuật đầy cân não. Phương án nào tối ưu chi phí hơn? Hiệu quả vận hành lâu dài ra sao? Bài viết này sẽ đặt hai phương án lên bàn cân để phân tích chi tiết về mặt tài chính và công năng thực tế.
Đây là rào cản lớn nhất và cũng là lý do vì sao lưới điện trên không vẫn còn tồn tại phổ biến ở nhiều khu vực. Về mặt chi phí đầu tư ban đầu, có một sự chênh lệch cực kỳ lớn giữa hai phương án:
Thi công lưới điện trên không tương đối đơn giản. Chi phí chủ yếu cấu thành từ việc đúc và trồng các cột bê tông ly tâm, mua sắm hệ thống xà, sứ cách điện, vật tư phụ và các dòng dây dẫn bọc nhựa thông thường. Thời gian thi công nhanh chóng, không đòi hỏi máy móc đào bới phức tạp hay các biện pháp hoàn trả mặt bằng đường xá.
Thực tế kỹ thuật cho thấy, chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống cáp ngầm có thể cao gấp 3 đến 5 lần, thậm chí gấp 10 lần so với cáp treo trên không tùy thuộc vào địa hình địa chất. Sự đắt đỏ này đến từ:
Chi phí bản thân sợi cáp: Bản chất cấu tạo của cáp ngầm phức tạp hơn nhiều lần với các lớp cách điện XLPE dày dặn, lớp giáp thép chịu lực bảo vệ và vỏ bọc PVC chống thấm nước, chống mối mọt tuyệt đối.
Chi phí xây dựng hạ tầng ngầm: Công tác đào hào cáp, xây dựng hệ thống hào kỹ thuật (hầm cáp, bể cáp), luồn ống nhựa chịu lực HDPE và đặc biệt là chi phí tái lập, hoàn trả mặt đường bê tông/nhựa nhựa theo tiêu chuẩn đô thị cực kỳ tốn kém.
Mặc dù cáp ngầm “thua đứt đuôi” về chi phí đầu tư ban đầu, nhưng khi xét đến vòng đời vận hành từ 30 – 50 năm, cán cân tài chính bắt quanh đầu đảo chiều một cách ngoạn mục.
Hệ thống cáp treo phải đối mặt trực tiếp với các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như mưa bão, gió lốc, sấm sét và cây cối ngã đổ.
Mỗi năm, các đơn vị quản lý phải bỏ ra một khoản kinh phí khổng lồ để chặt tỉa cây xanh ven đường, gia cố cột điện bị nghiêng, thay thế các phụ kiện bị rỉ sét do oxy hóa.
Đặc biệt, mỗi khi có giông bão lớn gây đứt dây, đổ cột, chi phí khắc phục sự cố khẩn cấp và thiệt hại kinh tế do mất điện trên diện rộng là vô cùng nặng nề.
Khi đã nằm an toàn sâu dưới lòng đất, hệ thống cáp ngầm gần như hoàn toàn “miễn nhiễm” trước bão gió, sấm sét hay tai nạn giao thông đâm quẹt vào cột điện.
Tỷ lệ xảy ra sự cố của cáp ngầm thấp hơn rất nhiều so với cáp treo. Chi phí bảo dưỡng định kỳ hàng năm gần như bằng không. Lưới điện ngầm giúp giảm thiểu tổn thất điện năng và duy trì nguồn cấp điện liên tục cho đô thị, mang lại nguồn thu ổn định, không bị ngắt quãng cho đơn vị vận hành.
Điểm hạn chế: Nếu chẳng may xảy ra sự cố (thường do các đơn vị thi công khác đào đường làm rách cáp), việc tìm kiếm vị trí lỗi bằng máy dò và việc đào bới để nối cáp sẽ phức tạp và tốn chi phí hơn so với việc nối dây trên không.
| Tiêu chí so sánh | Hệ thống cáp treo trên không | Hệ thống cáp ngầm dưới lòng đất |
| Chi phí đầu tư ban đầu | Thấp, tiết kiệm ngân sách ngắn hạn | Rất cao, đòi hỏi dòng vốn lớn |
| Chi phí bảo trì hàng năm | Cao (chặt cây, thay sứ, gia cố cột) | Rất thấp, gần như không đáng kể |
| Độ bền và Tuổi thọ | Ngắn (15 – 20 năm do thời tiết bào mòn) | Rất dài (40 – 50 năm trong môi trường ngầm) |
| Tính thẩm mỹ đô thị | Kém, gây mất mỹ quan, chằng chịt | Hoàn hảo, tạo không gian đô thị văn minh |
| Độ an toàn cho người dân | Nguy cơ rò điện khi mưa ngập, đổ cột | An toàn tuyệt đối, tránh được phóng điện |
Nhìn vào bài toán trên, rõ ràng đi cáp ngầm là một sự đầu tư “đắt xắt ra miếng”. Để khoản đầu tư đắt đỏ ban đầu này thực sự phát huy hiệu quả và không biến thành “thảm họa tài chính” do chọn sai vật tư dẫn đến hỏng hóc phải đào đường lên sửa chữa, các nhà thầu bắt buộc phải lựa chọn dòng cáp ngầm có chất lượng tốt nhất.
Tại thị trường Việt Nam, dòng sản phẩm cáp ngầm chuyên dụng của thương hiệu CADIVI luôn là sự lựa chọn ưu tiên số 1 của các ban quản lý dự án đô thị. Cấu trúc của cáp ngầm CADIVI được thiết kế cực kỳ kiên cố: lõi đồng tinh khiết 99.99% giúp giảm tổn thất điện năng tối đa; lớp cách điện XLPE chịu nhiệt cao, kết hợp cùng lớp giáp bảo vệ bằng băng thép (DATA/DSTA) hoặc sợi thép (SWA) siêu cứng chịu được lực nén của đất đá, xe cộ đè nặng phía trên và ngăn chặn triệt để sự thâm nhập của nước ngầm hay mối mọt cắn phá.
Việc sử dụng cáp ngầm CADIVI chính là giải pháp tối ưu nhất để kéo dài tuổi thọ công trình lên trên 40 năm, giúp chủ đầu tư thu hồi vốn nhanh chóng nhờ cắt giảm tối đa chi phí sửa chữa rủi ro.
Để giúp quý khách hàng, các đơn vị tư vấn thiết kế và nhà thầu thi công hạ tầng chủ động cập nhật đơn giá, tính toán tổng mức đầu tư và nhận được chính sách chiết khấu thương mại tốt nhất cho dự án ngầm hóa, hãy tham khảo bảng giá chính thức dưới đây: Bảng giá cáp CADIVI mới nhất
Tóm lại, nếu xét về chi phí tức thời, kéo cáp treo trên không chiếm ưu thế tuyệt đối. Nhưng nếu xét về bài toán kinh tế dài hạn trong vòng đời hàng chục năm, đi cáp ngầm đô thị mới là phương án tiết kiệm và thông minh hơn nhờ chi phí vận hành thấp, độ an toàn cao và giá trị vô hình to lớn về mặt mỹ quan, nâng tầm giá trị cho toàn bộ khu đô thị. Việc quy hoạch đồng bộ hệ thống cáp ngầm chất lượng cao ngay từ đầu chính là bước đi vững chắc để kiến tạo nên những đô thị văn minh, hiện đại và bền vững trong tương lai.
