Aptomat tổng trong hệ thống điện gia đình có vai trò kiểm soát toàn bộ mạng điện. Phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố. Mỗi gia đình đều trang bị một aptomat tổng, cùng với các aptomat nhánh cho các khu vực. Ví dụ như phòng khách, bếp, phòng ngủ và các aptomat riêng cho các thiết bị như điều hòa, bình nóng lạnh,…
Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chọn aptomat tổng phù hợp, sử dụng hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Bài viết này của Đại Việt sẽ hướng dẫn bạn cách chọn aptomat hiệu quả cho gia đình.
Aptomat tổng (hay còn gọi là CB tổng) là thiết bị chịu trách nhiệm bảo vệ dòng điện cho toàn bộ hệ thống điện trong ngôi nhà. Khi dòng điện vượt qua mức cho phép, Aptomat tổng sẽ tự động ngắt nguồn điện. Nhằm ngăn chặn các rủi ro có thể xảy ra. Việc lựa chọn Aptomat tổng phù hợp với hệ thống điện là điều cần thiết để đảm bảo sự an toàn tối đa.
Nguyên tắc quan trọng trong việc lựa chọn aptomat cho hệ thống điện. Là công suất của aptomat phải lớn hơn tổng công suất của các thiết bị điện đang sử dụng. Cụ thể, bạn có thể sử dụng công thức sau để tính dòng điện:
Trong đó:
ITT là dòng điện được tính toán. Trên thực tế, khi các thiết bị khởi động, dòng điện có thể tăng gấp đôi, vì vậy cần tính ITK để chọn aptomat tổng phù hợp và dự phòng.
Ví dụ, công suất thiết kế của các thiết bị điện trong nhà được quy đổi sang dòng điện như sau:
Tổng cường độ dòng điện của các thiết bị này là 24.4A. Vì vậy, bạn nên chọn aptomat 25A hoặc 32A là phù hợp.
Xem thêm:
Khi chọn aptomat cho gia đình, cần tuân theo nguyên tắc Ib < In < Iz, trong đó:
Nếu In > Iz, khi dòng điện vượt quá giới hạn của dây dẫn, dây sẽ nóng lên, gây hư hại và giảm tuổi thọ. Tuy nhiên, dòng điện có thể chưa đạt ngưỡng quá tải của aptomat nên aptomat chưa ngắt điện. Tình trạng này kéo dài rất nguy hiểm, có thể gây chập cháy.
Cần lưu ý rằng dòng điện định mức của aptomat tổng trong nhà không được vượt quá aptomat ngoài cột điện (thường là 40A – 63A). Nếu bạn muốn nâng công suất tiêu thụ điện và chọn aptomat có dòng điện cao hơn (ví dụ 80A), cần liên hệ với bên điện lực trước.
| Thương hiệu / Model | Loại / Dòng định mức | Giá đang bán (VNĐ) |
|---|---|---|
| Schneider EZ9D34632 | RCBO 32A, 30 mA | 488.200 |
| LS 32GRc | RCBO 20A, 30 mA | 220.000 |
| LS EBS52Fb | RCBO 40A, 30 mA | 370.000 |
| Schneider A9D31640 | RCBO 40A, 30 mA | 1.241.000 |
| Panasonic RCBO 2P (6–20A) | RCBO chống giật + quá tải | 445.000 |
| Panasonic RCBO 2P (25–40A) | RCBO chống giật + quá tải | 504.750 |
| Panasonic RCBO 4P (25–40A) | RCBO chống giật + quá tải | 1.185.750 |
| Panasonic RCBO 4P (50–63A) | RCBO chống giật + quá tải | 1.559.250 |
| Panasonic RCCB 2P (25–40A) | Chỉ chống giật (RCCB) | 818.250 |
| Panasonic RCCB 2P (63A) | Chống giật (RCCB) | 982.500 |
| Sino Vanlock MCB (1P 6–32A) | MCB (MCB tiêu chuẩn) | 62.000 |
| Sino Vanlock MCB (2P 6–32A) | MCB (MCB tiêu chuẩn) | 136.000 |
Lưu ý: Bảng giá Aptomat tổng ở trên, chỉ mang tính chất tham khảo
Mục đích của việc xây dựng sơ đồ mạng điện là phân chia theo khu vực để giảm thiểu rủi ro khi có sự cố. Khi đó, chỉ có aptomat nhánh bị ngắt, trong khi các aptomat khác vẫn hoạt động, đảm bảo điện vẫn có ở các khu vực khác.
Phần lớn các gia đình có 4 – 5 người với mức sử dụng điện cơ bản sẽ có sơ đồ aptomat với aptomat tổng là MCB 2P 63A, phân chia các aptomat nhánh 50A, 32A hoặc thấp hơn tùy theo công suất của từng khu vực.
Dưới đây là sơ đồ mạng điện dành cho gia đình có 4 tầng kèm sân vườn:
Giải thích sơ đồ:
Đây là sơ đồ mẫu dành cho hệ thống điện tầng với 2 phòng ngủ, 2 vệ sinh:
Giải thích sơ đồ:
Những lưu ý sau đây sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc chọn aptomat tổng cho gia đình:
Các dòng aptomat thông dụng trong hệ thống điện gia đình 220V là MCB – aptomat tép. RCCB – aptomat tép chống quá tải và chống rò – aptomat chống rò và RCBO.
MCB là dòng aptomat thông dụng nhất, dùng để chống quá tải và ngắn mạch. MCB có thể dùng làm aptomat tổng, nhánh và riêng lẻ. Nhược điểm của dòng CB này là không có chức năng chống giật. Không phát hiện dòng rò. Khi lắp MCB tổng nên lắp kèm RCBO hoặc RCCB.
RCCB là aptomat chuyên phát hiện dòng rò và chống giật. Đây là dòng CB lắp bổ sung cho các hệ thống điện có sẵn nhưng chưa có chức năng chống giật. RCCB không thể phát hiện quá tải và ngắn mạch.
RCBO là sự kết hợp giữa MCB và RCCB, vừa có khả năng cắt điện khi phát hiện quá tải và ngắn mạch, vừa cắt điện khi phát hiện rò rỉ. RCBO nên được ưu tiên lắp cho tất cả các vị trí aptomat trong hệ thống điện gia đình, mặc dù giá thành cao hơn MCB.
Phần lớn hệ thống điện gia đình sử dụng aptomat 1 pha 1 cực hoặc 1 pha 2 cực. Các gia đình ở cuối nguồn điện hoặc điện áp không ổn định nên lắp aptomat tổng 2 pha.
Một số thiết bị công suất cao ở trong gia đình cần sử dụng aptomat riêng. Ví dụ như bình nóng lạnh, điều hòa, máy sưởi, bếp từ,… Cách tính toán chọn aptomat cho các thiết bị này như sau:
Bình nóng lạnh là thiết bị cần thiết trong sinh hoạt, cần tiêu thụ năng lượng lớn để giữ nhiệt độ nước cao. Vì vậy, cần trang bị aptomat riêng. Dựa vào công suất của bình nước nóng, bạn có thể tính toán được dòng điện cần thiết để chọn mua aptomat bình nóng lạnh:
Ưu tiên chọn ELCB hoặc RCBO có thêm chức năng chống rò rỉ điện để phòng tránh nguy cơ giật điện.
Điều hòa là thiết bị điện phổ biến, cần năng lượng lớn để duy trì luồng gió và nhiệt độ ổn định. Do đó, cần trang bị aptomat riêng.
Dựa trên công suất điều hòa, bạn có thể tính dòng điện cần thiết để chọn aptomat điều hòa. Công suất điều hòa quy đổi với công thức 1HP = 9000BTU và 1000BTU = 293W, như vậy:
Lựa chọn aptomat cho bếp từ cũng tương tự như các thiết bị điện công suất cao khác, dựa trên công suất hoạt động. Lưu ý rằng bếp từ khi khởi động sẽ cần thêm khoảng 25% năng lượng. Vì vậy nên cộng thêm phần năng lượng dư này khi chọn aptomat.
Cụ thể:
Đại Việt vừa hướng dẫn bạn cách chọn aptomat tổng phù hợp với công suất, chi phí và nhu cầu sử dụng. Nếu bạn cần tư vấn thêm về xây dựng bảng điện cho hộ gia đình. Hãy tham khảo thêm các bài viết khác trên website Đại Việt nhé!
Tìm hiểu thêm:
