Với sự phát triển của công nghiệp hóa và hiện đại hóa, nhu cầu về điện năng ngày càng tăng cao. Việc ra đời của các trạm biến áp công suất lớn nhằm đáp ứng nhu cầu này, phục vụ cho tiêu dùng và sản xuất.
Trạm biến áp đóng vai trò then chốt trong việc điều khiển hệ thống năng lượng. Có ý nghĩa quan trọng đối với mọi hoạt động kinh tế-xã hội. Vậy Trạm biến áp (trạm biến thế) là gì? Cấu tạo và phân loại ra sao? Đây là một trong những câu hỏi được rất nhiều người quan tâm hiện nay.
Trạm biến áp là gì?
Trạm biến áp là một thiết bị tĩnh điện được sử dụng để truyền tải năng lượng hoặc tín hiệu điện giữa các mạch điện thông qua hiện tượng cảm ứng điện từ. Nó là nơi tập trung các máy biến áp và các thiết bị phân phối điện khác, tạo thành một hệ thống truyền tải điện hoàn chỉnh cho mỗi dự án và công trình.

Cấu trúc trạm biến áp
Các loại trạm biến áp rất đa dạng và mỗi loại có cấu tạo, đặc điểm riêng. Tuy nhiên, tất cả đều được cấu thành từ các bộ phận cơ bản sau:
- Máy biến áp
- Hệ thống thanh cái và dao cách ly
- Tiếp đất và hệ thống chống sét
- Hệ thống điện tự dùng
- Khu vực hoạt động
- Khu vực phân phối

Yêu cầu thiết kế trạm biến thế
Để đảm bảo hoạt động hiệu quả và an toàn, trạm biến thế cần được thiết kế theo các yêu cầu sau:
- Đảm bảo chất lượng điện: Xác định tâm phụ tải, đặt trạm biến thế ở vị trí phù hợp để giảm thiểu chiều dài đường dây, hạn chế sụt áp và giảm tổn thất điện năng.
- Tiết kiệm chi phí, đầu tư đúng hạng mục, tránh lãng phí.
- Đảm bảo an toàn cho nhân sự và thiết bị, đồng thời đảm bảo tính thẩm mỹ công nghiệp. Có thể lắp đặt gần lưới điện, tuân thủ hành lang an toàn cho đường dây.
- Lựa chọn vị trí đặt trạm biến áp cẩn thận để không ảnh hưởng đến công việc của nhà máy và đời sống của người dân xung quanh.
- Thiết kế với kết cấu dễ dàng vận hành và bảo trì.

Các loại trạm biến áp
Vậy, có những loại trạm biến áp nào và chúng được phân loại ra sao? Công dụng của mỗi loại trạm là gì?
Các trạm được phân loại theo điện áp
Có 4 loại trạm biến áp dựa trên điện áp:
- Siêu cao áp: Điện áp lớn hơn 500kV
- Điện áp cao: 66kV, 110kV, 220kV, 500kV
- Trung áp: 6kV, 10kV, 15kV, 22kV, 35kV
- Điện áp thấp: Thường là 0,4kV và 0,2kV.

Các trạm phân loại theo điện
Trạm biến áp trung gian
Trạm này nhận điện áp từ 110kV đến 220kV và chuyển đổi sang cấp điện áp từ 22kV đến 35kV. Thường được xây dựng ở ngoài trời do công suất lớn, kích thước máy biến áp và thiết bị đóng cắt cũng lớn.

Trạm phân phối
Nhận năng lượng điện từ trạm biến áp trung gian và tiếp tục hạ áp từ 22kV-35kV xuống 0,4kV-0,22kV. Phổ biến trong các trạm hạ thế ở công trình dân dụng hoặc nhà máy, thường gặp là trạm biến áp 22 / 0,4kV.

Trạm biến áp phân phối bao gồm nhiều loại chi tiết như trạm treo, trạm giàn, trạm bệt, trạm kín (trạm trong nhà) và trạm Kios. Mặc dù có chung chức năng, nhưng vị trí xây dựng và lựa chọn loại hình trạm phụ thuộc vào môi trường, địa hình, mỹ quan và kinh phí đầu tư.
Trạm biến áp treo
Tất cả các thiết bị điện cao áp, hạ thế và máy biến áp đều được treo trên cột. Máy biến áp có thể là một pha hoặc ba pha. Tủ hạ thế được đặt trên cột.

Trạm biến áp kiểu giàn
Máy biến áp này thường được đặt trên giá giữa hai trụ lớn. Có thể cung cấp điện áp 35kV, 22kV / 0,4kV.

Trạm biến áp bệt
Thường gặp ở nông thôn hoặc các khu công nghiệp vừa và nhỏ. Thiết bị cao áp đặt trên cột, tủ phân phối hạ áp đặt trong nhà. Máy biến áp thường đặt trên bệ xi măng ngầm dưới đất, xung quanh có hàng rào bảo vệ.

Trạm kín
Máy biến áp và thiết bị điện được đặt trong nhà. Mỗi trạm có ba phòng: phòng cao áp, phòng máy cao áp và phòng hạ áp. Thường được sử dụng ở khu đô thị, khu dân cư mới để đảm bảo mỹ quan và an toàn.

Trạm Kios
Được sản xuất để lắp đặt trong vỏ trạm bằng tôn, khung kim loại kín. Sử dụng rộng rãi trong hệ thống điện trung thế công nghiệp, khu dân cư và nhà cao tầng.

Phân loại trạm biến áp theo mục đích
Trạm biến áp ngoài trời
Là trạm biến áp trung gian với công suất lớn, máy biến áp và thiết bị kích thước lớn. Thường xây dựng ở những khu vực có diện tích rộng.

Nhược điểm là vấn đề thẩm mỹ, không phù hợp với khu đô thị. Chủ yếu phục vụ nhà máy, xí nghiệp công nghiệp hoặc khu sản xuất đòi hỏi công suất điện cao.
Trạm biến áp trong nhà
Phổ biến và được lắp đặt rộng rãi, phù hợp với khu đô thị đông dân cư, không ảnh hưởng đến mỹ quan, kích thước phù hợp. Đảm bảo an toàn và có hai loại: trạm kín và trạm GIS.

Trạm GIS: Sử dụng thiết bị phân phối điện kín và cách điện bằng khí SF6. Diện tích xây dựng thường nhỏ hơn nhiều so với trạm ngoài trời.
Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng trạm biến áp và vai trò của trạm biến áp
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng trạm biến áp, cần lưu ý:
- Đặt trạm ở vị trí dễ quan sát, kiểm tra và bảo trì.
- Lựa chọn về máy biến áp có công suất phù hợp.
- Không sử dụng quá công suất, gây nguy hiểm, tốn điện và giảm tuổi thọ.
Các chức năng đặc biệt của trạm biến áp như sau:
Trạm biến áp là một trong những thành phần quan trọng nhất trong hệ thống cung cấp điện, được sử dụng để biến đổi điện năng.
- Kết hợp với nhà máy điện, trạm phân phối và đường dây tạo thành hệ thống truyền tải thống nhất.
- Ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật về hệ thống cung cấp điện.
- Việc lựa chọn trạm biến áp phải gắn liền với việc lựa chọn phương án công suất.
- Công suất và các thông số khác của máy biến áp thường phụ thuộc vào nơi năng lượng điện được chuyển đổi. Cần xem xét kỹ lưỡng nhiều khía cạnh, tính toán so sánh kinh tế kỹ thuật của các phương án đề xuất.

Các dụng cụ bảo hộ quan trọng cần có khi tiếp xúc với các dòng điện ở trạm biến áp
Trạm biến áp lớn, chứa nhiều thiết bị và đường dây điện, áp suất cao có thể gây nổ. Khi lắp đặt hoặc bảo dưỡng trạm, kỹ thuật viên cần sử dụng thiết bị bảo hộ chống điện giật. Trang bị bảo hộ cần thiết: găng tay cách điện, mũ cứng, thợ thử điện, quần áo bảo hộ lao động, giày cách điện, bộ quần áo cách điện,… Nếu có tai nạn, sử dụng thêm sào cách điện.

Tóm lại, trạm biến áp nhận điện trực tiếp từ hệ thống để cấp điện cho nhà máy. Sơ đồ đấu dây có ảnh hưởng trực tiếp đến việc cung cấp điện. Vì vậy, cần có sơ đồ đấu dây phù hợp.
Kết luận
Trên đây là những thông tin cơ bản về khái niệm, chức năng và cấu tạo của trạm biến áp. Hy vọng những thông tin này của Đại Việt, đã cung cấp hiểu biết chung và giúp sử dụng thiết bị một cách hợp lý. Nếu quý khách đang quan tâm đến bảng giá Cadivi, vui lòng gọi ngay hotline Đại Việt: 090 233 2665 – 093 191 1896. Để nhận báo giá mới nhất và được hỗ trợ tư vấn tận tình.












