Tại các công trình xây dựng, từ dân dụng cho đến các dự án hạ tầng, nhà xưởng quy mô lớn, dây cáp điện luôn là một trong những hạng mục vật tư có giá trị kinh tế cao nhất. Thông thường, để chuẩn bị cho công đoạn kéo rải cáp, các cuộn cáp bọc trong rulo gỗ hoặc rulo sắt (thường gọi là bobbin cáp) sẽ được tập kết ra công trường trước vài tuần, thậm chí vài tháng.
Môi trường công trường vốn cực kỳ phức tạp với nắng nóng, bụi bẩn, mưa gió, hóa chất xây dựng, cùng các phương tiện cơ giới hạng nặng liên tục di chuyển. Nếu không biết cách bảo quản cuộn dây cáp điện đúng chuẩn, nhà thầu rất dễ phải đối mặt với tình trạng cáp bị ẩm ướt thối lõi, rách lớp vỏ bảo vệ, méo móp rulo, hoặc nghiêm trọng hơn là bị mất trộm. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình và các lưu ý vàng khi lưu kho, bảo quản cuộn cáp ngoài công địa từ các kỹ sư cơ điện lão luyện.
Nhiều đơn vị thi công thường có tâm lý chủ quan khi cho rằng dây cáp điện đã có lớp vỏ nhựa PVC hoặc XLPE dày dặn bảo vệ nên có thể “vứt” đâu cũng được. Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Việc bảo quản cuộn dây cáp điện đúng kỹ thuật mang lại những lợi ích sát sườn:
Hai đầu tận cùng của cuộn cáp điện là vị trí lõi đồng hoặc nhôm bị lộ ra ngoài. Nếu để nước mưa hoặc độ ẩm cao xâm nhập vào hai đầu này, nước sẽ men theo các khe hở giữa các sợi lõi dẫn và đi sâu vào trong lòng cuộn cáp (hiện tượng mao dẫn). Điều này gây ra sự oxy hóa, làm đen lõi đồng, giảm khả năng dẫn điện và phá hủy sợi cáp từ bên trong trước khi kịp lắp đặt.
Các hoạt động thi công xung quanh như xe bạt, xe cẩu di chuyển, giàn giáo va đập hoặc đất đá rơi rụng có thể làm rách, xước lớp vỏ bảo vệ bên ngoài của sợi cáp. Một vết xước nhỏ ngoài công trường có thể biến thành một điểm rò rỉ điện, chập cháy cực kỳ nguy hiểm khi hệ thống đi vào vận hành chính thức dưới lòng đất hoặc âm tường.
Rulo gỗ nếu bị ngâm nước lâu ngày sẽ bị mục nát, mối mọt, còn rulo sắt sẽ bị rỉ sét. Khi cấu trúc rulo bị yếu, nó có thể bị sụp đổ hoặc gãy trục trong quá trình cẩu hạ, xả cáp, gây kẹt cứng và làm hư hỏng toàn bộ hàng trăm mét cáp bên trong.
Để giảm thiểu tối đa các rủi ro hư hỏng vật tư, các kỹ sư công trường cần triển khai đồng bộ các biện pháp kỹ thuật sau ngay khi tiếp nhận vật tư tại bãi tập kết.
Ngay sau khi cắt cáp để thử nghiệm hoặc sau khi xả một phần cáp để thi công, hai đầu còn lại của cuộn cáp trên rulo phải được niêm phong ngay lập tức.
Biện pháp: Sử dụng các mũ chụp đầu cáp co nhiệt (Heat-shrink End-cap) chuyên dụng có keo chống thấm bên trong. Dùng đèn khò nhiệt để mũ chụp ôm chặt lấy đầu cáp. Trong trường hợp khẩn cấp chưa có mũ chụp, bắt buộc phải dùng băng keo cao su non quấn nhiều lớp thật chặt và bọc kín bằng túi nilon chịu lực để cách ly hoàn toàn với nước mưa.
Một trong những lỗi phổ biến nhất của thợ phụ kho là đặt lật úp mặt phẳng của rulo xuống đất để tiết kiệm diện tích.
Biện pháp tiêu chuẩn: Các cuộn cáp điện phải luôn được đặt đứng trên hai vành bánh xe của rulo và được chèn bánh gỗ hoặc gạch chắc chắn ở cả hai phía để ngăn cuộn cáp tự lăn tự do. Tuyệt đối không được đặt rulo nằm ngang (nằm bẹp), vì áp lực khổng lồ từ trọng lượng của các lớp cáp phía trên sẽ đè nén, làm biến dạng, bẹp rúm các lớp cáp nằm phía dưới cùng, gây hỏng kết cấu dây.
Không nên vứt cuộn cáp trực tiếp lên nền đất bùn hoặc những vũng nước đọng của công trường.
Biện pháp: Chọn khu vực đất cao, bằng phẳng, không có nguy cơ bị ngập úng khi mưa lớn. Tốt nhất nên kê các cuộn cáp lên trên các thanh dầm gỗ đỡ (pallet) hoặc các tấm đan bê tông. Bãi tập kết cần tránh xa các khu vực đang hàn cắt kim loại (tránh tia lửa bắn vào làm chảy vỏ nhựa) và các khu vực có hóa chất, dung môi, axit, dầu mỡ đổ tràn.
Mặc dù vỏ cáp điện ngày nay có khả năng kháng tia UV ở mức độ nhất định, nhưng việc phơi mình dưới cái nắng gay gắt 38 – 40 độ C tại công trường trong nhiều tháng sẽ làm vỏ nhựa bị giòn hóa và phai màu thông số in trên dây.
Biện pháp: Sử dụng các tấm bạt che chuyên dụng có màu tối hoặc bạt dứa 3 lớp để trùm kín các cuộn cáp. Việc che bạt vừa giúp hạ nhiệt độ cho cuộn cáp, vừa ngăn nước mưa axit gặm nhấm rulo gỗ. Tuy nhiên, cần lưu ý vén bạt tạo độ thông thoáng phía dưới vào những ngày khô ráo để tránh hiện tượng hấp hơi tích tụ độ ẩm bên trong bạt.
Nhiều sự cố hỏng cáp không xảy ra lúc nằm yên một chỗ, mà xảy ra ngay trong quá trình dịch chuyển cuộn cáp từ bãi kho ra vị trí rải tuyến.
Tuyệt đối không được đẩy cuộn cáp từ trên thùng xe tải rơi tự do xuống đất, ngay cả khi phía dưới có lót lốp xe ô tô cũ. Lực va đập cực lớn khi rơi sẽ làm vỡ tan rulo gỗ và làm dập nát lõi đồng bên trong.
Biện pháp: Phải sử dụng xe cẩu hoặc xe nâng có tải trọng phù hợp. Khi cẩu, sử dụng một trục thép xuyên qua tâm của rulo cáp, sau đó móc xích cẩu vào hai đầu trục thép để nhấc cuộn cáp lên. Tránh dùng dây cáp vải bọc trực tiếp vào các vòng dây điện ngoài cùng của cuộn cáp để cẩu, vì lực siết khi nhấc lên sẽ làm rách nát lớp vỏ nhựa của sợi cáp.
Trong trường hợp khoảng cách ngắn và bắt buộc phải lăn cuộn cáp bằng tay trên mặt đất, bạn cần lưu ý:
Biện pháp: Chỉ được phép lăn cuộn cáp theo đúng chiều mũi tên chỉ hướng lăn được in/vẽ trên vành rulo của nhà sản xuất. Việc lăn đúng chiều giúp các vòng dây cáp bên trong luôn được siết chặt quấn quanh lõi rulo. Nếu lăn ngược chiều mũi tên, các vòng cáp bên trong sẽ bị nới lỏng ra, đùn lên nhau, gây rối cáp và kẹt cứng khi xả cáp sau này. Mặt đường lăn cáp phải dọn sạch các vật sắc nhọn như đinh, sắt vụn, đá hộc.
Công tác bảo quản tại công trường dù có cẩn thận đến đâu thì bản chất của sợi cáp vẫn là yếu tố quyết định. Với những công trình đòi hỏi kéo cáp ngầm đi dưới lòng đất, chạy dọc các mương cáp ngập nước hoặc các tuyến đường trục chính ngoài trời, việc dùng các loại dây thông thường là cực kỳ mạo hiểm. Các kỹ sư cơ điện luôn ưu tiên sử dụng dòng cáp ngầm chuyên dụng của thương hiệu CADIVI.
Cáp ngầm CADIVI sở hữu cấu trúc bảo vệ vô cùng kiên cố: Ngoài lớp cách điện XLPE chịu nhiệt cao, cáp còn được gia cường bằng một lớp giáp băng thép (DATA/DSTA) hoặc sợi thép (SWA) siêu cứng, bọc ngoài cùng là lớp nhựa PVC dẻo dai. Cấu trúc cơ học đặc biệt này giúp cuộn cáp có khả năng “tự bảo vệ” cực tốt trước các va đập cơ học, sự đè nén của xe cộ và chống chịu hoàn toàn sự thâm nhập của nước mưa, độ ẩm hay sự cắn phá của mối mọt ngoài công trường.
Để giúp các nhà thầu, kỹ sư xây dựng chủ động lên phương án mua sắm, dự toán chi phí vật tư chính xác và nhận được mức chiết khấu thương mại tốt nhất cho dự án của mình, hãy cập nhật ngay bảng giá mới nhất từ nhà máy:
XEM NGAY: Bảng giá cáp ngầm CADIVI mới nhất để lựa chọn dòng cáp lực đi ngầm chính hãng, chịu va đập, chống thấm nước hoàn hảo và có độ bền bỉ cao nhất cho mọi điều kiện công trường khốc liệt.
Công tác quản lý và bảo quản cuộn dây cáp điện ngoài công trường tuy chỉ là những hành động phụ trợ trước khi thi công, nhưng lại có sức ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng kỹ thuật của toàn bộ hệ thống năng lượng và tiến độ dòng tiền của nhà thầu. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc từ bịt đầu cáp, đặt đứng rulo, che bạt chống nắng cho đến chọn lựa các dòng cáp ngầm chất lượng cao, kiên cố của CADIVI sẽ giúp công trình của bạn luôn vận hành trơn tru, hạn chế tối đa hao hụt vật tư và bền vững tuyệt đối cùng thời gian.
