Aptomat tổng là gì? Cách chọn Aptomat tổng cho hộ gia đình

Aptomat tổng trong hệ thống điện gia đình có vai trò kiểm soát toàn bộ mạng điện. Phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố. Mỗi gia đình đều trang bị một aptomat tổng, cùng với các aptomat nhánh cho các khu vực. Ví dụ như phòng khách, bếp, phòng ngủ và các aptomat riêng cho các thiết bị như điều hòa, bình nóng lạnh,…

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chọn aptomat tổng phù hợp, sử dụng hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Bài viết này của Đại Việt sẽ hướng dẫn bạn cách chọn aptomat hiệu quả cho gia đình.

Aptomat tổng là gì?

Aptomat tổng (hay còn gọi là CB tổng) là thiết bị chịu trách nhiệm bảo vệ dòng điện cho toàn bộ hệ thống điện trong ngôi nhà. Khi dòng điện vượt qua mức cho phép, Aptomat tổng sẽ tự động ngắt nguồn điện. Nhằm ngăn chặn các rủi ro có thể xảy ra. Việc lựa chọn Aptomat tổng phù hợp với hệ thống điện là điều cần thiết để đảm bảo sự an toàn tối đa.

Hướng dẫn tính công suất điện để chọn aptomat

Nguyên tắc quan trọng trong việc lựa chọn aptomat cho hệ thống điện. Là công suất của aptomat phải lớn hơn tổng công suất của các thiết bị điện đang sử dụng. Cụ thể, bạn có thể sử dụng công thức sau để tính dòng điện:

Trong đó:

• I: Cường độ dòng điện (A)
• P: Công suất tiêu thụ của thiết bị (W)
• U: Hiệu điện thế – Điện áp gia đình sử dụng là 220V
• Cos : Hệ số công suất, thường là 0,8

ITT là dòng điện được tính toán. Trên thực tế, khi các thiết bị khởi động, dòng điện có thể tăng gấp đôi, vì vậy cần tính ITK để chọn aptomat tổng phù hợp và dự phòng.

Ví dụ, công suất thiết kế của các thiết bị điện trong nhà được quy đổi sang dòng điện như sau:

• Quạt trần: 70W =>>> ITK = 0,6A
• Bóng đèn: 60W =>>> ITK = 0,5A
• Tivi 32 inches: 69W =>>> ITK = 0,6A
• Điều hòa: 2637W =>>> ITK = 22,5A
• Sạc điện thoại: 25W =>>> ITK = 0,2A

Tổng cường độ dòng điện của các thiết bị này là 24.4A. Vì vậy, bạn nên chọn aptomat 25A hoặc 32A là phù hợp.

Xem thêm:

• Bảng giá cadivi mới nhất hiện nay của Đại Việt
• Công suất là gì? Đơn vị, ý nghĩa và công thức tính
• Aptomat chống giật là gì? Phân loại, ưu điểm và bảng giá
• Dòng điện xoay chiều là gì? Cách tính và ứng dụng
• Dòng điện 1 chiều là gì? Công thức tính và ứng dụng

Nguyên tắc chọn Aptomat cho gia đình

Khi chọn aptomat cho gia đình, cần tuân theo nguyên tắc Ib < In < Iz, trong đó:

• Ib: Tổng dòng điện lớn nhất của các thiết bị trong hệ thống
• In: Dòng điện chịu tải theo thiết kế của aptomat
• Iz: Dòng điện giới hạn cho phép của dây dẫn

Nếu In > Iz, khi dòng điện vượt quá giới hạn của dây dẫn, dây sẽ nóng lên, gây hư hại và giảm tuổi thọ. Tuy nhiên, dòng điện có thể chưa đạt ngưỡng quá tải của aptomat nên aptomat chưa ngắt điện. Tình trạng này kéo dài rất nguy hiểm, có thể gây chập cháy.

Cần lưu ý rằng dòng điện định mức của aptomat tổng trong nhà không được vượt quá aptomat ngoài cột điện (thường là 40A – 63A). Nếu bạn muốn nâng công suất tiêu thụ điện và chọn aptomat có dòng điện cao hơn (ví dụ 80A), cần liên hệ với bên điện lực trước.

Bảng giá Aptomat tổng mới nhất hiện nay

Xây dựng sơ đồ mạng điện tổng cho gia đình mới

Mục đích của việc xây dựng sơ đồ mạng điện là phân chia theo khu vực để giảm thiểu rủi ro khi có sự cố. Khi đó, chỉ có aptomat nhánh bị ngắt, trong khi các aptomat khác vẫn hoạt động, đảm bảo điện vẫn có ở các khu vực khác.

Phần lớn các gia đình có 4 – 5 người với mức sử dụng điện cơ bản sẽ có sơ đồ aptomat với aptomat tổng là MCB 2P 63A, phân chia các aptomat nhánh 50A, 32A hoặc thấp hơn tùy theo công suất của từng khu vực.

Dưới đây là sơ đồ mạng điện dành cho gia đình có 4 tầng kèm sân vườn:

Giải thích sơ đồ:

• Aptomat tổng là MCB 2P, đi kèm RCBO 2P hoặc RCCB 2P nối tiếp để phát hiện dòng rò.
• Bố trí phần thiết bị chống sét lan truyền ngay từ nguồn điện lưới.
• Các aptomat nhánh sử dụng RCBO 2P 50A (chống quá tải, rò điện và ngắn mạch)

Đây là sơ đồ mẫu dành cho hệ thống điện tầng với 2 phòng ngủ, 2 vệ sinh:

Giải thích sơ đồ:

• Phòng ngủ master sử dụng RCBO 2P 32A, bao gồm cả điện phòng vệ sinh bên trong.
• Aptomat điều hòa có thể chọn dòng điện thấp hơn tùy theo nhu cầu sử dụng.

Những yếu tố quan trọng khi lựa chọn aptomat tổng cho gia đình

Những lưu ý sau đây sẽ giúp bạn dễ dàng hơn trong việc chọn aptomat tổng cho gia đình:

• Nếu gia đình sử dụng điện áp dân dụng 220V, hãy mua aptomat tổng là MCB hoặc RCBO. Nếu sử dụng cả điện công nghiệp 380V, hãy mua aptomat tổng MCCB.
• Chênh lệch lý tưởng giữa dòng điện của aptomat và tổng dòng điện thực tế của các thiết bị là khoảng 30 – 50%. Tránh mua aptomat có chênh lệch dòng điện quá cao hoặc quá thấp so với thực tế để tránh lãng phí hoặc quá tải.
• Nên chọn aptomat có tính năng chống rò, chống giật nhằm đảm bảo an toàn.
• Chọn aptomat tổng từ thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, có chứng nhận chất lượng.
• Kiểm tra kỹ kết cấu aptomat trước khi mua, đảm bảo đầy đủ phụ kiện lắp đặt.
• Nên nhờ người bán kiểm tra aptomat trước nếu có thể.
• Nếu trong nhà không có nhiều thiết bị điện, bạn có thể chọn aptomat tổng 50A hoặc 40A thay vì 63A để tiết kiệm chi phí.

Các dòng aptomat thông dụng trong sinh hoạt

Các dòng aptomat thông dụng trong hệ thống điện gia đình 220V là MCB – aptomat tép. RCCB – aptomat tép chống quá tải và chống rò – aptomat chống rò và RCBO.

MCB là dòng aptomat thông dụng nhất, dùng để chống quá tải và ngắn mạch. MCB có thể dùng làm aptomat tổng, nhánh và riêng lẻ. Nhược điểm của dòng CB này là không có chức năng chống giật. Không phát hiện dòng rò. Khi lắp MCB tổng nên lắp kèm RCBO hoặc RCCB.

RCCB là aptomat chuyên phát hiện dòng rò và chống giật. Đây là dòng CB lắp bổ sung cho các hệ thống điện có sẵn nhưng chưa có chức năng chống giật. RCCB không thể phát hiện quá tải và ngắn mạch.

RCBO là sự kết hợp giữa MCB và RCCB, vừa có khả năng cắt điện khi phát hiện quá tải và ngắn mạch, vừa cắt điện khi phát hiện rò rỉ. RCBO nên được ưu tiên lắp cho tất cả các vị trí aptomat trong hệ thống điện gia đình, mặc dù giá thành cao hơn MCB.

Phần lớn hệ thống điện gia đình sử dụng aptomat 1 pha 1 cực hoặc 1 pha 2 cực. Các gia đình ở cuối nguồn điện hoặc điện áp không ổn định nên lắp aptomat tổng 2 pha.

Cách lựa chọn aptomat gia đình cho các thiết bị riêng biệt

Một số thiết bị công suất cao ở trong gia đình cần sử dụng aptomat riêng. Ví dụ như bình nóng lạnh, điều hòa, máy sưởi, bếp từ,… Cách tính toán chọn aptomat cho các thiết bị này như sau:

Chọn aptomat bình nóng lạnh

Bình nóng lạnh là thiết bị cần thiết trong sinh hoạt, cần tiêu thụ năng lượng lớn để giữ nhiệt độ nước cao. Vì vậy, cần trang bị aptomat riêng. Dựa vào công suất của bình nước nóng, bạn có thể tính toán được dòng điện cần thiết để chọn mua aptomat bình nóng lạnh:

• Bình nước nóng mini 1500W: chọn aptomat từ 10A – 16A
• Bình nóng lạnh 2500W: chọn aptomat từ 16A – 20A
• Bình nóng lạnh 3500W: chọn aptomat từ 20A – 25A
• Bình nóng lạnh tổng từ 4500W: chọn aptomat từ 32A – 40A

Ưu tiên chọn ELCB hoặc RCBO có thêm chức năng chống rò rỉ điện để phòng tránh nguy cơ giật điện.

Chọn aptomat điều hòa

Điều hòa là thiết bị điện phổ biến, cần năng lượng lớn để duy trì luồng gió và nhiệt độ ổn định. Do đó, cần trang bị aptomat riêng.

Dựa trên công suất điều hòa, bạn có thể tính dòng điện cần thiết để chọn aptomat điều hòa. Công suất điều hòa quy đổi với công thức 1HP = 9000BTU và 1000BTU = 293W, như vậy:

• Điều hòa 1HP – 9000BTU – 2637W: aptomat 12A – 16A
• Điều hòa 1.5HP – 12000BTU – 3516W: aptomat 20A – 25A
• Điều hòa 2HP – 18000BTU – 5274W: aptomat 32A
• Điều hòa 2.5HP – 24000BTU – 7032W: aptomat 40A

Chọn aptomat bếp điện – bếp từ

Lựa chọn aptomat cho bếp từ cũng tương tự như các thiết bị điện công suất cao khác, dựa trên công suất hoạt động. Lưu ý rằng bếp từ khi khởi động sẽ cần thêm khoảng 25% năng lượng. Vì vậy nên cộng thêm phần năng lượng dư này khi chọn aptomat.

Cụ thể:

• Bếp từ 3000W (22A): chọn aptomat 25A
• Bếp từ 3500W (26A): chọn aptomat 32A
• Bếp từ 4000W (30A): chọn aptomat 32A – 40A
• Bếp từ 5000W (37A): chọn aptomat 40A
• Bếp từ 6000W (44A): chọn aptomat 50A

Đại Việt vừa hướng dẫn bạn cách chọn aptomat tổng phù hợp với công suất, chi phí và nhu cầu sử dụng. Nếu bạn cần tư vấn thêm về xây dựng bảng điện cho hộ gia đình. Hãy tham khảo thêm các bài viết khác trên website Đại Việt nhé!

Tìm hiểu thêm:

• CB là gì? Phân loại, cấu tạo và ứng dụng của CB
• Tiết diện dây dẫn là gì? Cấu tạo, vai trò và ứng dụng
• Trạm biến áp là gì? Cấu trúc, phân loại và các lưu ý
• Công tắc tơ là gì? Nguyên lý, cấu tạo và ứng dụng Contactor